Vertaalgids

Deze lijst tips is door Wilbert Berendsen samengesteld uit allerlei postings naar de kde-nl(at)yahoogroups.com mailinglist, en persoonlijke uitwisseling. Daarnaast zijn veel tips gehaald uit de Leidraad die Wanno Drijfhout postte.

Algemeen:

Lees altijd eerst de hele Engelstalige tekst, voordat je een vertaling begint te typen. Dit voorkomt kromme zinnen, en vaak te langdradige formuleringen.

Zorg dat je de bedoeling van de tekst begrijpt. Wat voor mededeling of instelling is het? Gebruik daarom ook zelf het programma dat je aan het vertalen bent.

Richtlijnen:

  • Handelingen in menu's en op knoppen altijd in de infinitief: Send File wordt Bestand verzenden.
  • Te Veel Hoofdletters Vermijden. Alleen het eerste woord van een zin krijgt een hoofdletter, en eigennamen uiteraard.
  • Gebruik u en uw in kleine letters. Geen U en geen je.
  • Samengestelde woorden aan elkaar: configuratiebestand, teksteditor, internetpagina, windowmanager (deze laatste is in het Engels: window manager).
  • Een koppelteken alleen als het eerste woord een naam of acroniem is (een acroniem is een woord dat eigenlijk een afkorting is): KDE-vertaling, LDAP-adresboek, HTML-pagina, MS Word-document. (meer info), (nog meer)
  • De tekst Please niet vertalen: Please insert disk 1 in /dev/fd0 wordt Plaats diskette 1 in /dev/fd0. Please wait... kan met Even geduld a.u.b... worden vertaald.
  • De tekst Sorry niet vertalen: Sorry, could not save file wordt Het bestand kon niet worden opgeslagen. In enkele gevallen past het woord Helaas: Sorry, this function is not implemented yet! kan worden vertaald met Deze functie is helaas nog niet ingebouwd!.

Hints:

  • Vermijd te technische taal: The configuration file could not be parsed wordt Het configuratiebestand kon niet worden geladen, het is mogelijk beschadigd.
  • Soms kan onnodige technische info zelfs weggelaten worden: The paper format string (A8) could not be parsed wordt Onbekend papierformaat (A8).
  • Lees de Engelse zinnen altijd helemaal. Vertaal daarna met een natuurlijk aandoende Nederlandse zinsbouw. A ZModem file transfer attempt has been detected wordt niet: Een ZModem bestandsoverdrachtspoging is gedetecteerd maar bijvoorbeeld: Een programma in deze sessie probeert een ZModem-bestandsoverdracht tot stand te brengen. Soms is het handig lange Engelse zinnen in iets meer, maar kortere Nederlandse zinnen te vertalen.
  • Vermijd de constructie Weet u zeker ... ?. De zin Are you sure you want to remove this contact? wordt niet: Weet u zeker dat u deze contactpersoon wilt verwijderen? maar: Wilt u deze contactpersoon verwijderen?. Samengevat: gebruik de constructie Wilt u ... ?, of eventueel Wilt u werkelijk ... ?, hoewel het woordje 'werkelijk' vaak als te overvloedig wordt ervaren.
  • Probeer zou te vermijden, door bijvoorbeeld een waarschijnlijk-constructie te maken. Idem voor moeten dat vaak ook door kunnen vertaald kan worden.

Let op prettig en correct taalgebruik:

  • Beschouw U als tweede persoon enkelvoud. Met andere woorden: gebruik u bent (niet: u is), u zult (niet: u zal), u wilt (niet: u wil), u kunt (niet: u kan) en u hebt (niet: u heeft). Hoewel u heeft ook prima klinkt heeft het vertaalteam na uitgebreide discussie besloten om consequent te zijn in deze.
  • Gebruik eenvoudig in plaats van simpel, etc.
  • Gebruik Het ... is mislukt in plaats van Het ... faalde
  • Gebruik niet Probeer om ... te ... maar gewoon Probeer ... te ...
  • Gebruik de map ~/Mail in plaats van de ~/Mail-map, en
  • gebruik het hoofdstuk Hoe te beginnen in plaats van het Hoe te beginnen-hoofdstuk. Maar wanneer aan de naam al duidelijk te zien is wat voor type iets is, kan het koppelteken wel worden gebruikt: het FTP-protocol, de Unicode-standaard.

Kleine letters voor veelgebruikte afkortingen:

Na flink wat discussie is besloten dat we woorden als CD, TV, CDROM, Internet en MIDI met kleine letters schrijven in KDE, dus: cd, tv, cd-rom, dvd, midi, internet enz.

Gaat het over standaarden of protocollen dan houden deze in principe hoofdletters (of beter: kleine hoofdletters): FTP, UMTS, maar gekoppeld aan andere woorden worden het kleine letters: ftp-programma, umts-telefoon.

Tussen-s in samengestelde woorden:

Het blijkt dat de regel voor de tussen-s is dat als je hem hoort, je hem ook zou moeten schrijven, dus: meningsverschil, stadsdeel, etc. (in deze gevallen drukt de s nog een oude vervoeging uit: deel van stad, verschil van mening).

Bij twijfel mag beide. De een zegt drugprobleem, de andere zegt drugsprobleem (hier is de s de meervoudsuitgang van het woord "drugs"). Soms is er echter wel een betekenisverchil: liefdedaad vs liefdesdaad (geen uitleg beschikbaar ;-)) en waternood vs watersnood (tekort aan water vs teveel).

Verder wordt opgemerkt dat na woorden op -ing, -heid en -schap in bijna alle gevallen een s wordt uitgesproken, derhalve zou je hem moeten schrijven. Dit wordt elders bevestigd doordat bij spellingcontroles beide varianten vermeld worden.

Hieronder een lijst van de voorkeur van het KDE-team voor bepaalde samengestelde woorden:

Woord Eventueel commentaar
spellingcontrole Volgens mij (wilbert) is dit het meest ingeburgerd, ook in de uitspraak.
afbeeldingsweergave  

Vaak komt ook meervoud van het eerste woord voor in het Nederlands, bijv: bestandenlijst.

Sneltoetsen (accelerators):

Het &–teken wordt vaak gebruikt om de volgende letter tot een onderstreepte sneltoets te maken in menu's en op knoppen. Let erop dat verschillende items in hetzelfde menu of dialoogvenster niet dezelfde sneltoets krijgen. Voor bepaalde acties gebruikt de Nederlandse KDE-vertaling zoveel mogelijk de volgende standaard-sneltoetsen:

  • In menu's: Bestand, Bewerken, Beeld, Ga naar, Hulpmiddelen, Instellingen, Help.
  • Op knoppen: OK, Annuleren, Doorgaan (vaak gebruikt ipv OK), Wijzigen, Verwijderen, Knippen, Kopiëren, Plakken, Selecteren.

Documentatie-vertaling:

Bij het vertalen van documentatie (helpbestanden) zijn de volgende zaken van belang:

  • Als de documentatie voorzien is van schermafbeeldingen, lees dan het document Vereisten schermafdrukken voor KDE-documentatie voor het maken van correcte schermafbeeldingen in de eigen taal.
  • Maak gebruik van de entities die zijn voorgedefinieerd. Wil je andere entities definiëren, stel dat dan voor op de mailinglijst.
  • Een lijstje van veel voorkomende termen met hun meestgebruikte vertaling:
    Engels Nederlands
    How to obtain &kmail; &kmail; verkrijgen
    Section Authors Auteurs van deze sectie
    Credits and Licenses Dankbetuiging en licentie
    Frequently Asked Questions (&FAQ;) Veel voorkomende vragen (&FAQ;)
    Introduction Inleiding

Belangrijkste begrippen:

Voor veel termen zijn verschillende vertalingen mogelijk. Om toch een consequente vertaling te krijgen, proberen we zoveel mogelijk vast te houden aan één bepaalde vertaling voor zulke termen. Enkele voorbeelden zijn:

Engels Nederlands
accelerator, shortcut (sequence), key binding(s) sneltoets(en)
application toepassing
login aanmelden
logout afmelden
register registreren, account aanvragen
show ... ... tonen

Zie voor meer woorden de complete woordenlijst.