Vertaalgids KDE-documentatie/helpbestanden

Dit document is geschreven voor iedereen die met het vertalen van documenten (helpbestanden) wil beginnen. Stap voor stap zal ik beschrijven wat er nodig is om een succesvolle vertaler van documenten te worden. Dit document is redelijk bruikbaar voor programmavertalers, maar ik heb geen enkele poging gedaan hiervoor compleet te zijn, vanwege het simpele feit dat ik nog nooit een programma vertaald heb. Voor tips m.b.t. het vertalen van programma's zie de algemene Vertaalgids.

Het begin

Voorbereiding is het halve werk. Cruciaal voor het vertalen van documenten is om lid te worden van de kde-i18n-nl mailinglijst. De makkelijkste methode dat te doen is om naar de volgende internetpagina te surfen: https://mail.kde.org/mailman/listinfo/kde-i18n-nl.

Het is handig om mailtje naar de lijst te sturen (kde-i18n-nl@kde.org) waarin je even kort vertelt wie je bent en wat je wilt doen. Vraag in dit mailtje ook direct een 'entiteit' aan, daarvoor is het noodzakelijk dat je volledige naam en e-mailadres vermeldt. Wat een entiteit is, volgt later. Tevens is het handig om even aan te geven welk deel van de documentatie je graag zou willen vertalen.

Waarschijnlijk krijg je sneller dan verwacht een antwoord terug. Leuk is om even kde.nl/personen/medewerkers door te lezen, zodat je een beeld krijgt wie er nu precies een antwoord heeft gegeven. Als je overtuigd bent dat je gedurende langere tijd mee wilt werken, dan kun je een e-mail sturen met de benodigde gegevens zodat je ook op de pagina kan komen te staan.

Sander is de coördinator van de documentatie-vertalingen. Dat betekent dat hij degene is die de bestanden uitdeelt en weer terug in ontvangst neemt. Op de statistiekenpagina kun je eenvoudig zien welke documentatie er nog vertaald moet worden. De pagina is te vinden op: i18n.kde.org/stats/doc/HEAD/nl. Nadat je hebt aangegeven welke documentatie je graag zou willen vertalen zal Sander controleren of daar op dit moment niemand anders mee bezig is. Als dat niet het geval is, stuurt hij .po-bestanden op, die je kunt gaan vertalen. Nadat je deze vertaald hebt, worden ze nagelezen en daarna worden zij geplaatst op de server, zodat ze gebruikt kunnen gaan worden. (PO staat voor Portable Object.)

KBabel

Om de verkregen .po-bestanden (of .pot wat in deze fase nog hetzelfde is) te gaan wijzigen kan een simpele tekstverwerker gebruikt worden, echter er is mooie software geschreven die ook nog eens handig is. De naam hiervan is KBabel. KBabel maakt deel uit van het pakket kdesdk.

Een korte, maar goede uitleg is geschreven door Fabrice Mous. Deze is te vinden op: kde.nl/doc/kbabel-kickstart.

Een goede toevoeging hierop is om een vertalingen database te beginnen, alhoewel je dit ook kunt doen na een weekje of wat vertalen. Dit is een database, zodat vaker voorkomende termen eenduidig vertaald kunnen worden. Hiervoor is het wel noodzakelijk dat je meerdere .po-bestanden hebt of deze ophaalt vanuit een anoncvs locatie. Tevens is het handig om bijvoorbeeld de duitse of franse vertalingen op te halen, zodat je met een leuke database begint. Hoe je deze bestanden moet ophalen leg ik later uit.

Op kde.nl/doc/kbabel-i18n-dbase kun je lezen hoe zo'n vertalingendatabase opgezet moet worden. Een goed .po-bestand om toe te voegen aan de vertalingendatabase is te vinden op kde.nl/helpen/woordenlijst.

Vertalen

Nu kun je eigenlijk aan de slag met het vertalen van het toegezonden .po-bestand. Al snel kom je een aantal teksten of problemen tegen waarvan je niet weet wat je er mee aan moet. Het is een optie om de vraag te stellen op de mailinglijst, maar om te voorkomen dat continu dezelfde vragen worden gesteld, hierbij alvast een aantal vaak voorkomende problemen en de oplossing.

Onvertaalbaar
Zo nu en dan komt het voor dat je een regel moet vertalen die bijvoorbeeld alleen uit een naam of e-mail adres bestaat. Copieer deze regel ook naar het vakje wat bedoeld is voor de nederlandse vertaling. Overigens heeft kbabel hier een speciaal icoontje voor. Het is de bedoeling dat er geen enkel vakje leeg blijft.
Entiteiten
Een andere msgid is bijvoorbeeld '&install.intro.documentation;' Woorden die beginnen met een '&' en eindigen op een ';', worden entiteiten genoemd. Entiteiten worden tijdens het omzetten van het .po-bestand naar de uiteindelijke documentatie vervangen door normale tekst. Andere vormen van entiteiten die vaak voorkomen zijn &kde;, &kmail; en &voornaam.achternaam;. Het kan voorkomen dat het enige dat vertaald moet worden een entiteit is, maar vaker worden entiteiten in een zin verpakt. Entiteiten moeten een op een worden overgenomen als msgid en hoeven niet vertaald te worden.

Alhoewel je het als vertaler van documenten niet snel zal tegen komen, kan het zijn dat je een keer '&' tegenkomt zonder dat het eindigt op een ';'. Dit zijn aanduidingen voor de sneltoetsen binnen de applicatie.
Elementen
Iets anders dat je snel tegen zal komen zijn elementen. Elementen zijn tekens tussen een '<' en een '>'-teken. Een duidelijke uitleg over alle elementen is te vinden op: i18n.kde.org/doc/markup/gui.html.

De elementen zelf moeten dus niet vertaald worden, echter de inhoud hiervan wel. Let op dat dit vaak al in de programmavertaling is gedaan en dus letterlijk moet worden overgenomen. Als er bijvoorbeeld een tekst is als
```
You can reach this option via
<menuchoice><guimenu>Settings</guimenu><guimenuitem>Configure
&kmail;...</guimenuitem></menuchoice>
```
dan zou de correcte nederlandse vertaling zijn:
```
U kunt deze optie bereiken via
<menuchoice><guimenu>Instellingen</guimenu><guimenuitem>&kmail;
instellen...</guimenuitem></menuchoice>.
```
ROLES_OF_TRANSLATORS
Als je als msgid ROLES_OF_TRANSLATORS tegenkomt, dan is dit de plek waar je jouw entiteit kun plaatsen. Otto Bruggeman heeft eens de volgende informatie hierover naar de mailinglijst gestuurd (bewerkt): "ROLES_OF_TRANSLATORS is een verzamelbak voor iedereen die heeft vertaald en nagelezen. Hierin vul je de entiteit in die bestaat uit: &Voornaam.Achternaam;". Het kan zijn dat hier al een naam staat, in dat geval voeg je jouw naam er aan toe. Dus dan krijg je uiteindelijk bijvoorbeeld: "&Vorige.Persoon;&Otto.Bruggeman;&Tom.Albers;"
CREDIT_FOR_TRANSLATORS
Ook dit is zo'n speciaal veld, vergelijkbaar met het veld hierboven. Otto Bruggeman heeft hiervoor de volgende regels opgesteld: Allereerst moet hier altijd begonnen worden met de entiteit '&meld.fouten;'. Daarnaast vul je hier ook jouw rol in (vertaling/nagelezen) en gebruik je alleen je voornaam (tenzij anders is aangegeven). Ook hier laat je reeds staan wat er staat. Uiteindelijk krijg je dus iets als: "&meld.fouten;&vertaling.vorigepersoon;&vertaling.otto;&nagelezen.rinse;"
Engelse documentatie onjuist
Een ander punt waar je wel eens tegen aan kunt lopen is dat de engelse tekst niet aansluit bij het programma. Allereerst is het in iedereens belang dat ook deze fouten gevonden worden. Indien de documentatie wel goed zou kunnen zijn, maar het programma niet (bijvoorbeeld indien een knop in het programma ontbreekt, terwijl deze wel gedocumenteerd is), dan is het handig om een bugreport bij de programmamaker in te dienen. Verzamel wel zoveel mogelijk van deze bugs voordat je dit doet. Indien de documentatie echt onjuist is, dan kun je daar de maker van de documentatie op aanspreken of bijvoorbeeld de engelstalige mailinglijst, kde-doc-english.

Let wel op dat veel van deze documentatie schrijvers ook erg druk zijn. Indien je tijd over hebt, is het aan te bevelen een patch (zie Kompare) te maken van het docbook zodat jouw wijzigingen snel doorgevoerd kunnen worden. Hoe dit verder moet valt buiten de reikwijdte van dit document.
Standaardtermen
In de Vertaalgids en de woordenlijst staat een groot aantal termen en begrippen reeds uitgelegd.

Hoe tekst te vertalen

Rinse de Vries heeft een duidelijke mening over hoe er vertaald moet worden (bewerkte quote): "Let er verder op dat je niet te dicht bij de Engelse tekst blijft tijdens het vertalen. Lees dus een alinea helemaal door, en vertaal dan in je eigen woorden de tekst. Indien nodig mag je tekstdelen weglaten (als er onnodig veel informatie wordt gegeven, of dubbele informatie) of tekst toevoegen (als je zelf vindt dat iets duidelijker kan worden uitgelegd of onvolledig is)". Het maken van nieuwe alinea's is niet zonder meer mogelijk dus de toevoegingen moeten wel binnen het stramien van het origineel blijven.

Als de vertaling compleet is, mail dan de bestanden weer terug naar Sander. De eerste keer is het handig om even te wachten tot Sander er naar gekeken heeft. Hij mailt de wijzigingen naar je terug, waar je ontzettend veel van kunt leren. Schrik niet van de omvang, na elk bestand dat je vertaald hebt, wordt het commentaar minder (als je er tenminste iets mee doet).

Dat is alles! Success! Ben je echt goed op dreef en schrikt het compileren van programma's je niet af, dan kun je onderstaande lezen, wat dieper ingaat op het ophalen via anonieme cvs van bestanden en de compilatie daarvan. Deze sectie is niet nodig om verder te lezen als je wilt beginnen met vertalen.

Over deze site | Laatst gewijzigd: 27 maart 2005, 01:35 door: Tom Albers